Міскіту (мова)
| Міскіто | |
|---|---|
| Miskitu | |
Географія поширення | |
| Поширена в | Гондурас, Нікарагуа |
| Регіон | Автономний Регіон Північної Атлантики, сусідні місцевості |
| Етнічність | міскіто |
| Носії | 700 000[1] |
| Писемність | латинське письмо |
| Класифікація | Місумальпанські мови
|
| Коди мови | |
| ISO 639-3 | miq |
| IETF | miq |
| Glottolog | misk1235 |
Міскіто (Miskitu) — місумальпанська мова, якою розмовляє народ міскіто на північному сході Нікарагуа, зокрема в автономному регіоні Північно-Карибського узбережжя, і в східному Гондурасі.
Мовою міскіто розмовляють 700 тисяч людей. Це найбільш розповсюджена мова серед мов Нікарагуа та Гондурасу, відомих під спільною назвою «місумальпан» — від назв мовних підгруп: Міскіто, Сумо, Матагальпан. Зв'язок деяких аспектів внутрішнього мовного дерева з сім'єю є невизначеним. Однак зрозуміло, що: (1) міскіто є окремою мовою від сумо та матагальпан, які, здається, мають спільне походження, 2) у минулому на міскіто сильно вплинули інші мови, як-от англійська, німецька та голландська. Вважається, що сумо домінувала у цьому районі до періоду панування міскіто, але згодом багато носіїв сумо перейшли на міскіто, що, у свою чергу, сильно вплинуло на діалекти сумо.
В алфавіті 19 літер: A (a), B (be), D (de), G (ge), H (ha), I (i), J (je), K (ka), L (el), M (em), N (en), P (pe), Q (ku), R (ar), S (es), T (te), U (u), W (dubilu), Y (yei).
| Число | Міскіто |
|---|---|
| 0 | zero |
| 1 | wan |
| 2 | tu |
| 3 | tri |
| 4 | for |
| 5 | faip |
| 6 | siks |
| 7 | sem |
| 8 | et |
| 9 | nain |
| 10 | ten |
| 11 | lem |
| 12 | tuelp |
| 13 | tartin |
| 14 | futin |
| 15 | fiftin |
| 16 | sikstin |
| 17 | semtin |
| 18 | itin |
| 19 | naintin |
| 20 | tuinhti |
| 21 | tuinhtiwan |
| 22 | tuinhtitu |
| 23 | tuinhtitri |
| 24 | tuinhtifor |
| 25 | tuinhtifaip |
| 26 | tuinhtisiks |
| 27 | tuinhtisem |
| 28 | tuinhtiet |
| 29 | tuinhtinain |
| 30 | tarti |
| 40 | fati |
| 50 | fifti |
| 60 | siksti |
| 70 | semti |
| 80 | iti |
| 90 | nainti |
| 100 | andat o wan handat |
| 101 | wan handatwan |
| 102 | wan handattu |
| 200 | tu handat |
| 300 | tri handat |
| 400 | for handat |
| 500 | faip handat |
| 600 | siks handat |
| 700 | sem handat |
| 800 | et handat |
| 900 | nain handat |
| 1,000 | wan tausin o tausin |
| 1,001 | wan tausinwan |
| 2,000 | tu tausin |
| 3,000 | tri tausin |
| 4,000 | for tausin |
| 5,000 | faip tausin |
| 6,000 | siks tausin |
| 7,000 | sem tausin |
| 8,000 | et tausi |
| 9,000 | nain tausin |
| 10,000 | ten tausin |
| 100,000 | wan handat tausin |
| 200,000 | tu handat tausin |
| 300,000 | tri handat tausin |
| 400,000 | for handat tausin |
| 500,000 | faip handat tausin |
| 600,000 | siks handat tausin |
| 700,000 | sem handat tausin |
| 800,000 | et handat tausin |
| 900,000 | nain handat tausin |
| 1,000,000 | wan milian |
| 10,000,000 | ten milian |
| 100,000,000 | wan handat milian |
| 500,000,000 | faip handat milian |
| 1,000,000,000 | wan bilian |
Автор Фелікс Рамсін.[джерело?]
| Місяць | Міскіто |
|---|---|
| січень | Siakua kati |
| лютий | Kuswa kati |
| березень | Kakamuk kati |
| квітень | Lihwainhka kati |
| травень | Lihmairin kati |
| червень | Li kati |
| липень | Pastara kati |
| серпень | Sikla kati |
| вересень | Wis kati |
| жовтень | Waupasa kati |
| листопад | Yahbra kati |
| грудень | Trisu kati, Krismis kati |
| День | Міскіто |
|---|---|
| понеділок | Mundi |
| вівторок | Tusdi |
| середа | Winsdi |
| четвер | Tausdi |
| п'ятниця | Praidi |
| субота | Satadi |
| неділя | Sandi |
- Adam, Lucien (1891). Langue mosquito. Paris: J. Maisonneuve. (Reprinted 1964, Nendeln/ Liechtenstein: Kraus).
- Richter, Elke (1986). Observaciones acerca del desarrollo lexical miskito en Nicaragua. Revista de Filología Románica. 1986 (4): 341—346. Архів оригіналу за 3 березня 2022. Процитовано 3 березня 2022.
- Miskitu Language Collection of Natalia Bermúdez and Wanda Luz Waldan Peter [Архівовано 30 жовтня 2021 у Wayback Machine.] — archive of audio and video recordings and text transcriptions of historical narratives from native speakers from AILLA.
- Recording of a song in Miskito with an interview in English [Архівовано 30 жовтня 2021 у Wayback Machine.] — from the Collection of Miskito, Quechua and Tseltal of June Nash [Архівовано 29 жовтня 2021 у Wayback Machine.] at AILLA.
- Miskito — English — Spanish Dictionary [Архівовано 11 травня 2017 у Wayback Machine.]
- Notes in Miskito Grammar [Архівовано 11 травня 2017 у Wayback Machine.]
- Miskito-Spanish Dictionary [Архівовано 3 березня 2022 у Wayback Machine.]
- ↑ Міскіто у Ethnologue (24-те видання, 2021)